الشيخ فاضل اللنكراني

150

اخلاق فاضل (فارسى)

اين افراد مىپندارند زاهد مانند كسى است كه سر سفره نشسته ؛ ولى غذا نمىخورد ؛ يعنى خودش را از غذاى آماده محروم مىكند و در مقابل ، شخص حريص ده برابر زاهد از آن سفره بهره مىبرد ؛ ولى اين يك محاسبهء اشتباه و باطلى است ؛ زيرا انسان هر چه زهد بورزد ، كمتر از آن مقدارى كه خداوند تقسيم كرده ، از اين دنيا بهره نمىبرد بلكه همان مقدار مقدّر نصيبش خواهد شد . اگر خداوند متعال براى او مقدّر كرده كه مثلًا زندگى متوسطى داشته باشد ، هرچه زهد بورزد ، نمىتواند كمتر از آنچه مقدّر است براى خود ايجاد كند و در مقابل ، اگر خداوند زندگى متوسطى را براى شخص حريص مقدركرده باشد ، هر چه او حرص بورزد و تلاش و كوشش كند نمىتواند به بالاتر از آن مقدارِ مقدّر برسد . « 1 »

--> ( 1 ) . قَال الرِّضَا ( ع ) : . . . رَبِّ الْعالَمِينَ مَالِكُهُمْ وَ خَالِقُهُمْ وَ سَائِقُ أَرْزَاقِهِمْ إِلَيْهِمْ مِنْ حَيْثُ هُمْ يَعْلَمُونَ وَ مِنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُونَ وَ الرِّزْقُ مَقْسُومٌ وَ هُوَ يَأْتِى ابْنَ آدَمَ عَلَى أَى سِيرَهءٍ سَارَهَا مِنَ الدُّنْيَا لَيْسَ تَقْوَى مُتَّقٍ بِزَائِدِهِ وَ لَا فُجُورُ فَاجِرٍ بِنَاقِصِهِ وَ بَيْنَنَا وَ بَيْنَهُ سِتْرٌ وَ هُوَ طَالِبُهُ وَ لَوْ أَنَّ أَحَدَكُمْ يَفِرُّ مِنْ رِزْقِهِ لَطَلَبَهُ رِزْقُهُ كَمَا يَطْلُبُهُ الْمَوْت . ( علل الشرائع ، ج 2 ، ص 416 ) ربّ العالمين يعنى مالك و خالق عالميان ، كسى است كه ارزاقشان را به طريقى كه خود مىدانند و نيز از طريقى كه خود متوجّه نمىشوند به سويشان سوق مىدهد ، رزق و روزى بندگان بينشان تقسيم شده است و تمام انسانها از آن بهره‌مند هستند و فرقى نمىكند كه انسان در زندگى چه روشى داشته باشد . نه تقواى افراد متّقى و پرهيزكار روزىشان را زياد مىكند و نه فسق و فجور افراد نابكار و معصيت‌كار موجب نقصان در رزقشان مىگردد . ميان انسان و رزقش حجاب و پرده‌اى است و او در پى روزى خويش است . اگر كسى از شما بخواهد از رزقش فرار كند ، رزق و روزى به دنبالش خواهد آمد ، همان‌گونه كه مرگ به دنبالش خواهد آمد . - قال الامام المجتبى ( ع ) : إِنَّ الرِّزْقَ مَقْسُومٌ وَ اسْتِعْمَالَ الْحِرْصِ اسْتِعْمَالُ الْمَأْثَم . ( تحف العقول ، ص 233 ) رزق و روزى تقسيم شده است و زياده‌جويى گناه است . - عَنْ أَبِىعَبْدِاللَّهِ ( ع ) : إِنَّ مِنَ الْيَقِينِ أَنْ لَاتُرْضُوا النَّاسَ بِسَخَطِ اللَّهِ وَ لَا تَلُومُوهُمْ عَلَى مَا لَمْ يُؤْتِكُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ فَإِنَّ الرِّزْقَ لَا يَسُوقُهُ حِرْصُ حَرِيصٍ وَ لَا يَرُدُّهُ كُرْهُ كَارِهٍ وَ لَوْ أَنَّ أَحَدَكُمْ فَرَّ مِنْ رِزْقِهِ كَمَا يَفِرُّ مِنَ الْمَوْتِ لَأَدْرَكَهُ كَمَا يُدْرِكُهُ الْمَوْت . ( بحار الأنوار ، ج 67 ، باب 52 ، ص : 130 ) يكى از آثار يقين اين است كه با عملى كه موجب خشم خدا است رضايت و خشنودى مردم را به خود جلب نكنى و اگر خداوند متعال از روى حكمت و مصلحت چيزى را به تو نداده است ديگران را ملامت و توبيخ نكنى كه حرص و ولع ، موجب رزق و گشايش در زندگى نخواهد شد و بىتفاوت بودن و نخواستن ، علت نرسيدن روزى نمىشود و اگر كسى بخواهد - همان‌گونه كه از مرگ فرار مىكند - از روزى خود فرار كند به‌طور قطع روزى او خواهد رسيد همچنان كه مرگش قطعاً مىرسد . يعنى رزقى كه براى انسان مقدر شده رسيدنش احتياج به حرص و ولع ندارد ، همان كوشش مختصر و انجام وظيفه‌اى كه خداوند دستور داده كافى است و اگر كسى هم از لحاظ كم بودن و ناچيز شمردن اين مقدار و يا از لحاظ زهد و پشت پا زدن به دنيا احساس كراهت و بىميلى كند يا كسى از لحاظ حسد و رشك بخواهد مانع رسيدن آن شود نمىتواند او را باز گرداند .